Zitsanzo malingaliro. Zitsanzo za malingaliro sayansi

Lingaliro la amanena (Greek ὑπόθεσις -. "Maziko a kopanda") ndi kungoganizira sayansi amene choonadi si anatsimikizira komabe. The kungoganizira atha kutumikira ngati njira sayansi chitukuko (maganizo extension yachinsinsi experimental), komanso mchitidwe kapangidwe ka chiphunzitso sayansi. Kukonza dongosolo Wonenedwa mu kukhazikitsa ena ntchito maganizo zimathandiza munthu kuti zigwiritsidwe zokambirana ndi kusintha wooneka wa ananena chipangizo zinthu zenizeni. kuneneratu ndondomeko za zinthu izi amakhala kutchula natsutsana chikhalidwe.

Mbiri ya chitukuko cha malingaliro njira

Zikamera wa njira Wonenedwa chimachititsa siteji oyambirira chitukuko cha chidziwitso wakale masamu. Mu Greece wakale, masamu ntchito njira deductive ganizo kuyesera kuti zisonyezo masamu. Njira imeneyi inkakhala malingaliro kenako outputting therefrom zotsatira ndi deduction mawunikidwe. Cholinga cha njira imeneyi ndi kufufuza choyambirira kungolota sayansi. mawunikidwe ndi kupanga yake njira mwakuchita Plato. Mu ndime yoyamba kungoganizira mwaukadauloZida pansi kusanthula kuyambirira, wachiwiri zomveka dera zofunika malo mu dongosolo iwowo. Ngati zimenezi zili zotheka, ndi kopanda koyamba zikutsimikiziridwa.

Ngakhale zakale naukoznanii Wonenedwa njira ntchito kwambiri mu mawonekedwe zobisika, mu njira ina, cha m'ma 17 mochedwa. kungoganizira atayamba kale ntchito ngati njira osadalira pa kafukufuku. Chitukuko chachikulu ndi mtima odetsedwa mu sayansi njira cognition kungoganizira anali mu ntchito za Chichewa.

maganizo Wonenedwa ana

Ndondomeko chiphunzitso cha malingaliro ndi limodzi mwa magawo lofunika kwambiri la chitukuko cha kuganiza ana. Mwachitsanzo, analemba Swiss zamaganizo Jean Piaget mu "Kulankhula ndi kuganiza za mwanayo" (1923).

Zitsanzo za malingaliro ana tingaupeze pa magawo oyambirira a maphunziro zaka sukulu oyambirira. Mwachitsanzo, ana angapemphedwenso kuyankha funso za mmene mbalame kudziwa njira kum'mwera. Ana nawonso anayamba hypothesize. Zitsanzo za malingaliro, "zinditsata mbalame nkhosa amene kale zimauluka kum'mwera pamaso"; "Motsogoleredwa ndi zomera ndi mitengo"; "Yesani kumva mphepo yofunda," ndi zina zotero. D. Poyamba kuganiza mwana akale 6-8 chaka ndi osiyana egocentricity, mu mfundo zake, mwana woyamba wa zonse lolunjika pa kulungamitsidwa yosavuta mwachilengedwe. Nayenso, kupanga maganizo a Wonenedwa limakupatsani kuchotsa kutsutsana izi zimathandiza kuti apeze umboni wa mwana mu kulungamitsidwa ena a mayankho awo. M'tsogolo, kusintha kwa sekondale, amanena m'badwo ndondomeko kwambiri zovuta ndipo akutenga latsopano kulunjika - zambiri umboni, kudalira mitunduyi ndi ena.

ntchito yogwira kuyamba kuganiza Wonenedwa ntchito mu chimango kukhala maphunziro a ana, amene inamangidwa mu dongosolo DB Elkonin - vv Davydova.

Komabe, kaya amanena chinenero ndi kopanda za maulalo a zosintha ziwiri kapena zambiri mu nkhani zina ndi ndi kuvomerezedwa zikuluzikulu za chiphunzitso sayansi.

The amanena za dongosolo la sayansi

A sayansi sangathe kukonza ndi mwachindunji inductive generalization zinachitikira sayansi. Monga mkhalapakati akutumikira kungoganizira kufotokoza kuchotsedwa zinthu zina kapena zochitika. Ichi ndi gawo kovuta kwambiri dongosolo la sayansi. The otsogolera ndi ankaimba ndi yodziŵiratu zinthu pasadakhale ndiponso mfundo zomveka. Mfundo eni umboni mu sayansi - yekha tanthauzo lake. choonadi awo akhoza adzaweruzidwa yekha pa nkhani ya choonadi cha malo pa zomwe zachokera. Ntchito ya wofufuza nkhani iyi ndi kusankha zosiyanasiyana mfundo wazotsatira ndi generalizations wazotsatira zofunika kwambiri, ndipo poyesa kulungamitsa sayansi.

Kuwonjezera tikukwaniritsa kungoganizira deta wazotsatira, izo ndi zofunika kukumana mfundo za sayansi moti rationality, dzuwa ndi kuphweka kwa maganizo. Nthawi ya malingaliro ndi chifukwa kumachitika zinthu, malongosoledwe a yomwe ndi nkhani apakhungu chifukwa sayansi. Iwo zingachitikenso pamaso pa maganizo pa mlingo wazotsatira. Pofuna kuthetsa kutsutsana imeneyi n'kofunika kuti asankhe malingaliro ena.

Limatchula za malingaliro

Chifukwa chakuti amanena kwenikweni potengera kopanda (kuneneratu), tiyenera adzanyamula kukumbukira kuti si chilungamo, ndi nzeru zodalirika, choonadi chimene ayenera kukhala ndi umboni. Komabe, ayenera kuphimba mfundo zonse zokhudza mbali iyi sayansi. Monga ananenera R. Carnap, ngati kafukufuku kukusonyeza kuti njovu ndi kusambira kwambiri, ndiye ife sindikuyankhula za wina njovu, amene ankatha kuona animals. Pankhaniyi pali nkhani English (mu mphamvu Aristotelian - matanthauzo angapo), ndiko kuti, tikulankhula za gulu lonse la njovu.

Kungoganizira codifies mfundo wogwila limaneneratu atsopano. Choncho, ngati ife zitsanzo za malingaliro mu sayansi, tingasiyanitsire ndi kwadzidzidzi amanena za Planck inayamba pa chiyambi cha zaka mazana makumi awiri. kungoganizira chimenechi zinachititsa kuti ndisinthe anapeza m'madera monga zimango kwadzidzidzi, electrodynamics kwadzidzidzi, ndipo ena.

The katundu yaikulu ya kungoganizira

Potsilizira pake, amanena aliyense ayenera kupeza kapena chitsimikiziro kapena yotsutsa. Choncho, ife tikuchita ndi katundu yemweyo chiphunzitso wa sayansi monga verifiability ndi falsifiability.

ndondomeko yotsimikiza umalimbana kukhazikitsa choonadi cha chidziwitso kudzera kuyezetsa awo wazotsatira, inatuluka anatsimikizira kafukufuku amanena. Chitsanzo ndi chiphunzitso atomiki wa Democritus. Komanso, munthu ayenera kusiyanitsa mfundo izi pansi kuyezetsa wazotsatira, ndi iwo amene ali, mfundo untestable. Choncho, mawu akuti: "Olya amakonda Vasya" - anachita poyamba amenable kuti yachinsinsi, pamene mawu akuti: "Olga anati amakonda Vasya" - kungakhale verifiable.

Verifiability akhoza kukhala mozungulira, pamene mapeto zachokera inferences ku lamanja la mfundo umboni.

The ndondomeko ya falsification Zikatero, cholinga kukhazikitsa Bodza wa kungoganizira m'kati yachinsinsi wazotsatira. Nkofunika kudziwa kuti zotsatira za akuyiyesa kungoganizira yekha sangathe kupereka umboni wotsutsa - anafunika amanena zina pofuna kukwaniritsa kuphunzira chidziwitso. Ngati kungoganizira palibe, ndi kusalandira amanena woyamba n'zosatheka.

The amanena mu kuyesera

Mfundo atapereka ndi kafukufuku, pakuti chitsimikiziro experimental, amatchedwa malingaliro experimental. Pankhaniyi, iwo Sikuti zozikidwa pa chiphunzitsocho. VN Druzhinin limatchula mitundu itatu ya malingaliro mawu a anachokera:

1. Theoretically kukupatsani - potengera chiphunzitso cha (weniweni lachitsanzo) ndipo m'tsogolo, zotsatira mfundo izi.

2. Experimental Research - amatsimikizanso (kapena kutsutsa) zitsanzo osiyana chabe koma unatenga maziko si kale kukonza chiphunzitso ndi mfundo mwachilengedwe kafukufuku ( "Chifukwa chiyani izo ..?").

3. wazotsatira malingaliro anakonza pa nkhani yeniyeni anapatsidwa. Zitsanzo malingaliro: "Dinani mphuno ng'ombe, izo wag mchira" (Kozma Prutkov). Pambuyo natsimikiza amanena mu njira zimenezo kuti afikire udindo wa zoona.

Common onse a kungoganizira experimental ndi chuma monga operatsionaliziruemost, mwachitsanzo chiphunzitso cha malingaliro mwa mawu a ndondomeko yeniyeni experimental. M'nkhaniyi, mitundu itatu ya malingaliro akhoza kuwasiyanitsa:

• ndi kungoganizira kuti makamaka chodabwitsa (Type A);
• ndi kungoganizira wa kugwirizana pakati pa chododometsa (mtundu B);
• ndi kungoganizira za kulumikiza causal pakati chododometsa (mtundu B).

Zitsanzo za malingaliro mtundu A:

• Ngati pali chodabwitsa cha "amasinthira ku chiopsezo" (liwu Social Psychology) mu ndondomeko ya gulu kupanga zisankho?
• Kodi pali moyo pa Mars?
• ngati kufala kwa lingaliro pa mtunda n'zotheka?

Komanso pano monga dongosolo nthawi ya zinthu mankhwala Di Mendeleev, pa maziko amene wasayansi ananeneratu kuti kuli koma sanaidziŵe pa zinthu nthawi. Motero, mtundu izi zikuphatikiza malingaliro zonse za mfundo ndi zochitika.

Zitsanzo za malingaliro mtundu B:

• Zizindikiro zonse za ntchito ubongo akhoza kusanduka akulu kayendedwe (Sechenov).
• Olankhulalankhula ndi kudya kwambiri chiopsezo kuposa amanyazi.

Choncho, mtundu wa kungoganizira zimaonetsa awa kapena kugwirizana kwina pakati pa chododometsa.

Zitsanzo za malingaliro mtundu B:

• The centrifugal mphamvu sikelo yokoka ndipo kumachepetsa kuti ziro (ke Tsiolkovsky).
• Chitukuko cha luso chabwino mota wa mwana akulitse maluso ake aluntha.

Mtundu wa kungoganizira ndi palokha ndipo amadalira zosintha ku maziko, ubale iwo, komanso kuchuluka kwa zosintha zina.

The kungoganizira, khalidwe lake, kuvomereza

Zitsanzo mfundo izi zafotokozedwa mu chimango cha kudziwa malamulo monga mchitidwe wa lamulo. Iwo ayenera kukumbukira kuti funsolo ndi kapangidwe ka chilamulo lamulo nkhani ya mtsutso pa zoweta ndi achilendo ganizo sayansi.

Amanena m'chilamulo ndi gawo la ponseponse kudziwa zochita za zinthu ulamuliro, mfundo, pa chimene wayamba ntchito.

The kungoganizira chilamulo mukhoza kufotokoza za zinthu monga malo / nthawi zingawakumbutse chochitika yeniyeni; phunziro ndiwe wa boma makamaka; mawu a malamulo malamulo yolowera zotsatira; thanzi la nkhaniyo, kumene kumakhudza n'zotheka kuzindikira ufulu wa, etc. Chitsanzo cha ulamuliro wa malingaliro malamulo :. "A mwana wa makolo osadziwika anapezeka m'dera la Chitaganya cha Russia, adzakhala nzika ya la Russia." Choncho, mwachindunji powonekera ndi umwini wa boma nkhani yeniyeni. Pankhaniyi, pali kungoganizira yosavuta. Mu zitsanzo lamanja la malingaliro amenewa ndi zachilendo. Zambiri kungoganizira zachokera chochitika chimodzi (oona), mwa zomwe zimatengera kwenikweni. Komanso amanena kungakhale kovuta ngati pali zinthu ziwiri kapena zambiri. Komanso, pali view zina za malingaliro a kanthu akufuna amitundumitundu anakongola malamulo limodzi ndi cholinga chimodzi kapena chimzake.

wamtima The umalimbana kupeza ufulu ndi udindo ophunzira ubale malamulo ndi chizindikiro cha makhalidwe awo ngati palibe chovuta. Monga kungoganizira, khalidwe akhoza kukhala wophweka, zovuta kapena taphunzira mawonekedwe. Mu mtima yosavuta izo kukhala zotsatira wina wa zamalamulo; mu zovuta - ziwiri kapena zambiri, kubwera pa nthawi yomweyo kapena akaphatikiza ya; mu makhalidwe njira - zotsatira za khalidwe osiyana ( "kapena-kapena").

Amavomereza nawonso ndi mbali ya ponseponse, kusonyeza miyeso chogonedwa monyengeleredwa kuonetsetsa ufulu ndi udindo. Nthawi zambiri, ziletso Cholinga chake mitundu yeniyeni udindo pa malamulo. Kwa ndithu mitundu iwiri ya ziletso: ndi loona ndipo ndi-wakuti. Mbali yoyamba tikulankhula za zotsatira malamulo a sakupereka njira zina iliyonse (invalidation, kulanda umwini, ndalama ndi zina zotero. D.). Ngati yachiwiri tikambirana njira zingapo (mwachitsanzo, Code Wachifwamba la Chitaganya cha Russia, zingakhale zabwino kapena kumangidwa; kuchuluka kwa mawu a chilango - mwachitsanzo, zaka 5 mpaka 10, etc ...). Komanso, ziletso kungakhale zilango ndi pravovosstanovitelnymi.

Analysis cha ulamuliro wa nyumba chilamulo

Choncho, dongosolo la "amanena - malingaliro - kuvomereza" (zitsanzo za lamulo) akhoza ankaimira motere: amanena ( "ngati ..") → makhalidwe ( "chinthu ..") → ziletso ( "kapena china .."). Koma zoona zake n'zakuti, pamene mbali zonse zitatu mu lamulo n'zochepa. Makamaka, ife tikuchita ndi ziwiri membala dongosolo, zimenezi mitundu iwiri:

1. malamulo zolimbana mwa lamulo; ndi kungoganizira-khalidwe. Zikatero, akhoza kugawidwa mu kumanga kuletsa ndiponso kupereka chilolezo.

2. ulamuliro kuteteza lamulo; ndi kungoganizira-kuvomereza. Komanso angakhale mitundu itatu: (. Kuwona gulu la ziletso) loona ndi-wakuti zina.

Mu amanena ayenera kukhala pa chiyambi cha lamulo. Kukakomana ndi tanthauzo la dongosolo chimasiyanitsa lamulo pa zinthu payekha (masamu mu kuchitapo limodzi), komanso mfundo za malamulo (musati zimatulutsa malingaliro ndi ziletso zoyendetsera asapita popanda ndithu zambiri).

Taganizirani chitsanzo kungoganizira, makhalidwe ziletso mu nkhani. ulamuliro zolimbana mwa lamulo, "wamphamvu ana amene afika zaka 18, ndi kusamalira makolo awo olumala" (Constitution la RF ndi Gawo 3, Article 38 ..). Mbali yoyamba ya malamulo zokhudza ana wamphamvu amene afika zaka 18 - ndi kungoganizira. Iye, monga mfundo amanena kuti malamulo a tikukumana - pa dongosolo la kulowa ake mu mphamvu. Limasonyeza kufunika kusamalira makolo olumala - wamtima kuti atakhazikitsa ntchito zina. Choncho, zinthu za lamulo mu nkhani iyi ndi ganizo loperekedwa ndi khalidwe - chitsanzo cha malamulo kumangako.

"Womanga The, yosayenera ikuchitika ntchito, alibe ufulu amanena chakuti kasitomala sanali kugwira ulamuliro ndi kuyang'aniridwa ndi kukhazikitsa wawo, koma ..." (Civil Code Gawo 4, st.748). Izi ndi zitsanzo za malingaliro ndi khalidwe loletsa ponseponse.

ulamuliro kuteteza lamulo: "Pakuti mavuto ndi zazing'ono pansi zaka 14, kukumana makolo ..." (Civil Code, Part 1, st.1073). Kapangidwe izi: kungoganizira-kuvomereza Mwachitsanzo otsimikiziradi malamulo malamulo. mtundu ichi ndi chokhacho enieni chikhalidwe (kuwonongeka chimene chinapangitsa zazing'ono) pamodzi yokha yeniyeni kuvomerezedwa (makolo udindo). Amanena za makonzedwe zoteteza malamulo amasonyeza kuphwanya lapansi.

Chitsanzo cha malamulo njira malamulo: "Katangale anachita ndi gulu la anthu ndi pangano isanafike ... adzalangidwa ndi chabwino cha rubles mpaka 300 zikwi kapena malipiro kapena ndalama zina kwa nthawi zaka 2, kapena mwa ntchito mokakamizidwa kwa mawu a maola 480 ... . "(Wachifwamba Code, Article 159 2 N ..); "Katangale sadalole munthu ntchito udindo wake boma ... adzalangidwa ndi chabwino cha rubles 100 zikwi kwa 500 zikwi" (Wachifwamba Code, luso. 159 Para. 3). Choncho, chinyengo mfundo mu funso, ndi zitsanzo za malingaliro a sayansi, ndipo izi kapena njira zina ena udindo uchigawenga - ziletso zitsanzo.

Kungoganizira ngati mbali ya kafukufuku maganizo

Pankhani kafukufuku maganizo sayansi, zochokera njira ziwerengero masamu, ndiye amanena Pankhaniyi zogwirizana makamaka zofunika monga kumveka ndi conciseness. Monga ananenera EV Sidorenko, chifukwa deta malingaliro kafukufuku pa anapezazo ndi zoona, alandira bwinobwino zimene anapeza.

Iwo anaganiza kuonetsetsa ndi null ndi zina zowerengera kungoganizira. Mbali yoyamba ndi kusiyana mu mayeso chizindikiro, malinga ndi njira X ₁ -X ₂ = 0. Nayenso X _1, X ₂ - khalidwe mfundo zimene fanizo. Choncho, ngati cholinga chophunzira - amasonyeza kusiyana powerengera kwambiri pakati pa mfundo za makhalidwe kuti tikufuna kutsutsa kwa null kungoganizira.

Mu nkhani ya amanena zina umati kusiyana powerengera kwambiri. Choncho, zina amanena - ndizo mawu timafuna kutsimikizira. Komanso, ilo likutchedwa kungoganizira experimental. Tikumbukenso kuti zina kafukufuku wa M'malo mwake, afunefune kutsimikizira null amanena pamene mogwirizana ndi zolinga za kafukufuku wake.

Zitsanzo za malingaliro potsatira maganizo,

The kungoganizira null (H _0): Khalidwe kuwonjezeka (kucheperachepera) khalidwe mu kusintha kuchokera chitsanzo wina ndi mzake ndi mwachisawawa.

The amanena zina (H _1): Khalidwe kuwonjezeka (kucheperachepera) khalidwe mu kusintha kuchokera chitsanzo wina ndi mzake si mwachisawawa.

Tiyerekeze kuti mndandanda wa maphunziro kuchepetsa nkhawa ili kunachitidwa mu gulu la ana ndi kofunikira kwambiri nkhawa. miyezo ya chizindikiro pamaso ndipo pambuyo magawo maphunziro tapangidwa mogwirizana. M'pofunika kukhazikitsa ngati kusiyana pakati miyezo ya powerengera kwambiri chizindikiro. The kungoganizira null (H ₀₎ adzakhala zotsatirazi: kuchepetsa kukuchititsa nkhawa mlingo mu gulu pambuyo maphunziro mwachisawawa. Nawonso amanena zina (H ₁₎ lidzalira monga chizolowezi kuchepetsa mlingo wa nkhawa gulu pambuyo maphunziro si mwachisawawa.

Pambuyo ntchito muyezo masamu (mwachitsanzo, G-muyezo zizindikiro) Katswiri tinganene tanthauzo zowerengera / kwachabechabe ya chifukwa "kosangalatsa" chikutanthauza mayeso Mbali (nkhawa mlingo). Ngati index ndi powerengera kwambiri, izo analandira amanena zina, ndi ziro, motero, amatayidwa. Apo ayi, pa mwake, analandira null kungoganizira.

Komanso mu kuwerenga maganizo kungakhale kugwirizana kuwulula (malumikizanidwe) pakati zosintha ziwiri kapena zambiri, amenenso amasonyeza amanena za phunzirolo. Mwachitsanzo:

H _0: ndi malumikizanidwe pakati pa index wa ndende ya wophunzira chidwi ndi ntchito bwino mlingo wa ntchito mphamvu za sali osiyana 0.

N _1: ndi malumikizanidwe pakati pa index wa ndende ya wophunzira chidwi ndi bwino mlingo ntchitoyo ntchito kupewa powerengera zimasiyana 0.

Komanso, zitsanzo za malingaliro sayansi maphunziro maganizo zofuna yachinsinsi zowerengera zikugwirizana ndi kufalitsa mbali (mlingo wazotsatira ndi ongolankhula) ndi digiri ya kusintha kugwirizana (pamene kuyerekezera makhalidwe awiri, kapena utsogoleri wolowezana awo), ndipo ena.

Kungoganizira mu Sociology

Mwachitsanzo, pamene izo zifika kwa wophunzira underperformance ku sekondale, m'pofunika kupenda zimayambitsa. Kodi amanena mu nkhani iyi, akhoza kusankha ndi Katswiri? AI Kravchenko akupereka zitsanzo malingaliro kuphunzira nkhani:

• Osauka kaphunzitsidwe wa nkhani zina.
• Zosangalatsa za ophunzira a ku Yunivesite ku ndondomeko maphunziro pa ndalama zina.
• pamlingo wochepa zakayendesedwe ka yunivesite umafuna kuti ntchitoyo ndi chilango cha ophunzira.
• ndalama mpikisano kulandira bungwe.

Nkofunika kuti zitsanzo za malingaliro sayansi akwaniritsa zofunikira za momveka ndi kulunjika, kunena yekha mwachindunji nkhani ya phunziroli. Kulemba chiphunzitso cha malingaliro, monga ulamuliro, amasankha kusankha njira kulemba kafukufuku. Lamulo limeneli ndi chimodzimodzi yomanga malingaliro m'njira zonse za sayansi ntchito sociological - kaya ndi kungoganizira mu chimango cha misonkhano kapena amanena za nkhani yolembedwa ndi. Chitsanzo cha opambana otsika ku sekondale, ngati inu kusankha kungoganizira za kungasokoneze wa ganyu ophunzira Tingaone mu chimango cha njira yosavuta amene anafunsidwa kafukufuku. Ngati inu kusankha kungoganizira za khalidwe otsika ya chiphunzitso, katswiri kafukufuku kuti ntchito. Nayenso ngati tikulankhula za ndalama za kusankha mpikisano, n'zotheka kutsatira njira kusanthula malumikizanidwe - amayerekezera ntchito ophunzira maphunziro a bungwe ndi mavuto osiyanasiyana kulowa.